
Phân
tích vấn đề là hoạt động nhằm tìm hiểu rõ hơn vấn đề mà tổ chức đang có ý định
can thiệp, các nguyên nhân, các hậu quả và mối quan hệ giữa chúng với nhau.
Vấn
đề là một tình trạng chưa tốt đang xảy ra trong đời sống mà chúng ta có mong
muốn làm thay đổi chúng.
Vấn
đề không phải là tình trạng thiếu thốn vì nếu chỉ là tình trạng thiếu thốn một
cái gì đó thì chỉ cần cung cấp cái đang thiếu thốn là đủ chớ không cần phải xây
dựng dự án can thiệp.
Vấn đề được nhận diện là do hiểu biết của những người
có liên quan và nhờ vào các kết quả điều tra khảo sát. Vấn đề cần được diễn tả
càng cụ thể càng tốt. Ví dụ nếu nói “có nhiều trẻ bỏ học” thì không cụ thể bằng
nói “có 37% trẻ trong độ tuổi học sinh trung học chưa học đến lớp 9”. Nếu vấn
đề được diễn tả cụ thể thì việc phân tích nguyên nhân và hậu quả của vấn đề sẽ
chính xác và cụ thể hơn.
Nếu
tổ chức của bạn là một tổ chức mới được thành lập thì bạn cần phải phân tích
vấn đề một cách cẩn thận dựa vào những hiểu biết của bạn trong bối cảnh mà bạn
dự định làm việc. Nếu tổ chức hay dự án của bạn đang xem lại kế hoạch chiến
lược thì cần phải kiểm tra lại xem vấn đề đã được phân tích trước đây có đang
đúng là vấn đề hay không.
Khi quá trình phân
tích vấn đề kết thúc chúng ta cần trả lời 2 câu hỏi:
·
Có phải vấn đề mà chúng ta muốn giải quyết
hoặc đang giải quyết là một vấn đề có ý nghĩa?
·
Có phải khi vấn đề được giải quyết thì sẽ
tạo nên được những thay đổi trong đời sống của người dân xét về góc độ phát
triển hay không?
1. CÂY VẤN ĐỀ LÀ GÌ?
Cây vấn đề là một công cụ phân tích dùng đễ diễn
tả mối quan hệ nguyên nhân–hậu quả giữa các vấn đề. Các mối quan hệ giữa các
vấn đề sẽ được diễn tả thành nhiều tầng.
Một vấn đề vừa là nguyên nhân làm nảy sinh một hậu quả nhưng
bản thân nó cũng là hậu quả của một vấn đề khác.
2. ÍCH LỢI CỦA CÂY VẤN ĐỀ
Cây
vấn đề giúp chúng ta:
- Hiểu những vấn đề nào mà nhóm đối tượng đích đang
phải đối diện hay chịu đựng.
- Hiểu mối quan hệ giữa các vấn đề này như thế nào:
cái nào là nguyên nhân, cái nào là hậu quả.
- Nhìn thấy các nguyên nhân và hậu quả tác động với
nhau ra sao.
Nguồn : BS. Lê Đại Trí - Trung tâm CCHS
|